Şah İsmayıl (opera) Haqqinda Melumat - Vikipedia

Şah İsmayıl (opera) Haqqinda Melumat - Vikipedia


Siz Geniş ensklopediyada istədiyinizi tapa bilərsiniz

Şah İsmayıl (opera)

Bu məqalə "Şah İsmayıl" operası haqqındadır. Digər mənalar üçün Şah İsmayıl (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın.

Şah İsmayıl — Bəstəkar Müslüm Maqomayevin eyniadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazdığı opera[1].

Şah İsmayıl
Operadan bir səhnə, 1929
Bəstəkar Müslüm Maqomayev
Librettoçu Mirzə Qədir İsmayılzadə
Dili azərbaycanca
Süjet eyniadlı Azərbaycan dastanı əsasında
Janr Faciə
Pərdə 6
Yaradılma tarixi 1916
İlk səhnələşdirmə 1919
Bakı
Premyera 1919
Bakı

Bəstəkar əsəri 1916-cı ildə eynadlı Azərbaycan dastanı əsasında yazıb, ilk dəfə tamaşaya 1919-cu ildə qoyub. Əsər 1925-ci ildə və sonrakı illərdə, müəllifin vəfatınadək (1937), ciddi libretto və musiqi dəyişikliklərinə məruz qalıb. Librettonun ilkin müəllifi Mirzə Qədir İsmayılzadədir ("Vüsaqi", Mikayıl Müşfiqin atası) olub, sonradan Məmməd Səid Ordubadi tərəfindən dəyişilib.[2][3]

Operanın sujetinin əsasını Səfəvi Dövlətinin banisi Şah İsmayıl (XV–XVI) haqqında eyniadlı dastanın variantlarından biri təşkil edir. Birinci Şah İsmayıl, Xətai təxəllüsü ilə istedadlı sərkərdə və şair kimi şöhrət qazanmışdır. Onun şəxsiyyəti zaman ötdükcə xalqın təsəvvüründə ideallaşdırılmış və əfsanəyə çevrilmişdir. Operanın librettosunda Şah İsmayılın taxt-tac uğrunda mübarizəsi əks olunmuşdur. Müəllim mirzə Qədir İsmayılov tərəfindən yazılmış operanın librettosunu bəstəkar sonralar yenidən işləmişdir.

Şah İsmayıl dastanı redaktə

Bu məhəbbət dastanının 10-a yaxın variantı toplanmışdır. Bəzi mülahizələrə görə, dastan I Şah İsmayılın adı ilə bağlı yaranmışdır. Burada Şah İsmayılın Gülzara aşiq olması, bir sıra macəralardan sonra ona qovuşması, atasının taxtına keçməsi və ədalətli hökmdar olması təcəssüm olunur. Dastanda qəhrəmanlıq motivləri də öz əksini tapmış, Ərəbzəngi kimi cəngavər qadın obrazı verilmişdir.[4]

Qaynaq redaktə

  1. Sarabski, Hüseynqulu. Köhnə Bakı (az.). Bakı: Qanun nəşriyyatı. 2019. 64.
  2. "Əfrasiyab Bədəlbəyli Müslüm Maqomayevin "Şah İsmayıl" operası haqqında". 2020-07-29 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-27.
  3. "Səfər Alışarlı Müslüm Maqomayevin "Şah İsmayıl" operası haqqında". 2020-02-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-03-27.
  4. "Muğam Ensiklopediyası – "Şah İsmayıl" dastanı". 2020-02-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2013-05-11.

Video redaktə

Həmçinin bax redaktə


Saytda 112 nəfər
Top.Mail.Ru
©Tatli.Biz 2010-2024