Dil Haqqinda Melumat - Vikipedia

Dil Haqqinda Melumat - Vikipedia


Siz Geniş ensklopediyada istədiyinizi tapa bilərsiniz
Bu məqalə ünsiyyət vasitəsi olan dil haqqındadır. Digər mənalar üçün Dil (dəqiqləşdirmə) səhifəsinə baxın.

Dil — ancaq insanlara aid olan, özündə məzmun və eyni tip səslənmə (yazılış) qaydaları daşıyan şərti sistem.

Mixi yazı, tanınan ən qədimi yazı növlərindən biridir. Dilin yazıya geçməsindən əvvəl, bu yazıların tarixindən hətta minlərcə il əvvəl də danışıldığı qəbul edilir.

O, yalnız ünsiyyət vasitəsi deyil, dünya haqqında təsəvvür yaradan təbii intellektual sistemdir. Hər bir dil ayrılıqda dünya haqqında bilik, dünyanı görmək və anlamaq üçün vasitədir.

Dilləri linqvistika öyrənir. Dildə şərti işarələr semiotikanın predmetidir. Dilin insan təfəkkürünə və fəaliyyətinə təsirini psixolinqvistika tədqiq edir.

Tipologiya redaktə

Dillər haqqında ümumi məlumat redaktə

Hazırda Yer üzündə 7000-ə yaxın dil mövcuddur. Dünyanın yeddi dili dünya dilləri hesab olunur: ingilis dili, ispan dili, ərəb dili, rus dili, fransız dili, alman dili, portuqal dili [1]

Alimlərin fikrinə görə, son 100 il ərzində 3000-dən 6000-ə qədər dili ölüm təhlükəsi gözləyir. Dilin saxlanması üçün həmin dildə ən azı 100 min insan danışmalıdır.

Yer üzündə əhalinin 80%-i 7000 dildən yalnız 80 dili bilir. Qalan dillərdə əhalinin 20%-i danışır. 3,5 min dil əhalinin 0,2%-nə aiddir [2]

Altay dilləri redaktə

Ural dilləri redaktə

Hind-Avropa dilləri redaktə

Avrasiya Dil Ailəsi redaktə

Qafqaz dilləri redaktə

Paleoasiya Dil Ailəsi redaktə

Ölü dillər redaktə

Əsas seqmentlər redaktə

Dil sənayesi bir-biri ilə bu və ya digər dərəcədə bağlı olan müxtəlif intellektual xidmət sahələrini özündə birləşdirir. Bu xidmətlərin hər birinin spesifik xüsusiyyətləri olsa da, onları birləşdirən bir əsas ümumi cəhət var ki, bu da insan faktorunun həlledici rola malik olmasıdır. Yəni bu sahələrin hər birində göstərilən xidmətlərin keyfiyyəti, ilk növbədə, hansısa dili mükəmməl bilən mütəxəssislərdən asılıdır. Eyni zamanda, bu xidmət seqmentləri arasında bır sıra qarşılıqlı əlaqə və asılılıq mövcuddur. Belə ki, biri digərinin fəaliyyətini təmin edir, yaxud stimullaşdırır. Məsələn, dil sənayesinin təhsil seqmenti digər seqmentlər üçün kadr hazırlığını həyata keçirir. Təhsil seqmentinin keyfiyyəti isə dil sənayesi üzrə elmi-tədqiqatların səviyyəsindən asılıdır. Tərcümə fəaliyyəti isə elmi-tədqiqat və təhsil seqmentləri üçün zəruri kontentin əlyetərliliyini təmin edir.

Bütövlükdə, dil sənayesinin aşağıdakı seqmentlərini fərqləndirmək olar:
  • elmi-tədqiqat - dil sənayesini elmi-nəzəri və metodoloji biliklərlə təmin edir;
  • təhsil - dil sənayesi üçün insan resursları (pedaqoqlar, poliqlotlar, tərcüməçilər, proqramçılar və s.) hazırlanır;
  • tərcümə fəaliyyəti - müxtəlif xarakterli (elmi, pedaqoji, bədii, hüquqi, texniki, iqtisadi və s.) mətnlərin yazılı, müxtəlif toplantılarda, görüşlərdə çıxışların sinxron tərcüməsi həyata keçirilir;
  • linqvistik informasiya texnologiyaları – maşın tərcüməsi, kompüter linqvistikası, terminoloji bazaların yaradılması, bulud xidmətləri və s. sahələri əhatə edir;
  • lokallaşdırma fəaliyyəti - məhsul və xidmətlərin çoxdilli bazarda istifadə olunması üçün onların yerli tələblərə adaptasiyası həyata keçirilir, yəni müşayiətedici kontent (o cümlədən veb-saytlar) hədəf auditoriyasına uyğun tərcümə edilir;
  • nəşriyyat fəaliyyəti – redaktə işləri (qrammatika, üslub, orfoqrafiya, terminlərin unifikasiyası, oxunaqlıq və s. ) yerinə yetirilir;
  • turizm – bələdçi-tərcüməçi və informasiya xidmətləri göstərilir;
  • kino, televiziya, əyləncə sənayesi – kinofilmlərin, televiziya verilişlərinin, oyun proqramlar

İstinadlar redaktə

  1. "Arxivlənmiş surət". 2022-04-17 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-09.
  2. "Arxivlənmiş surət". 2011-07-19 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2008-10-09.

Xarici keçidlər redaktə

Həmçinin bax redaktə

Ədəbiyyat redaktə

  • Şirəliyev M. Azərbaycan dialektologiyasının əsasları. B., 1962;
  • Dəmirçizadə Ə. Azərbaycan dilinin üslubiyyatı. B., 1968;
  • Axundov A. Azərbaycan dilinin tarixi fonetikası. B., 1973;
  • Dəmirçizadə Ə. Azərbaycan ədəbi dilinin tarixi. B., 1979, 1-ci hissə; Müasir Azərbaycan dili. 3 cilddə. B., 1978–1981, 1–3-cü c.;
  • Qasımov M. Azərbaycan dili terminologiyasının əsasları. B., 1983;
  • Əlizadə A. Azərbaycan ədəbi dilinin elmi üslubu (1901–1920-ci illər). B., 1997;
  • Heydər Əliyev dil haqqında və Heydər Əliyevin dili. /Red. B . N ə b i y e v. B., 1998;
  • Seyidov Y. Azərbaycan dilinin qrammatikası. B., 2000;
  • Aslanov V. Azərbaycan ədəbi dilinin tarixinə dair. B., 2002;
  • Qurbanov A. Müasir Azərbaycan ədəbi dili. 2 cilddə. B., 2003, c. 1; Axundov A. Dil və ədəbiyyat. 2 cilddə. B., 2003.

Ən Son Axtarılanlar

Fayl:Safety_azles_for_the_installation_and_maintenance_of_elecruic_supply_stations-_comprising_part_ Fayl:Exploring_the_Position_of_Community_Health_Cazters-_Increasing_Health_Care_Coverage_and_Access_ Fayl:Handbook_of_physiology,_for_students_and_practitioners_of_medicine_(IA_handbookofphysio00flinri Fayl:A_course_of_fifteru_lectures_on_medical_botany_-_druominated_Thomson's_new_theory_of_medical_pr Fayl:The_complete_poems_of_Dr._Hazry_More_(1614-1687)_For_the_first_time_collected_and_edited-_with_ Fayl:Plan_of_work_for_cooperative_hydrology_investigations_-_1985_-_Bureau_of_Land_Managemazt_ Fayl:Standard_Referazce_Materials_-_The_NIST_traceable_referazce_material_program_for_gas_standards_ Fayl:Forest_Products_Laboratory_list_of_publications_on_the_growth,_senucture,_and_identification_of Fayl:A_synopsis_of_modern_medical_jurisprudtrce_-_anatomically,_physiologically,_and_fortrsically_il Fayl:Message_from_the_Presidtrt_of_the_United_States_(i.e._Madison),_transmitting_a_letter_from_the_ Fayl:Principles_and_methods_of_orthodontics;_an_inruoductory_study_of_the_art_for_studruts_and_pract Fayl:Mistakes_of_the_local_governmazt_board_and_of_other_"Authorities"_in_poor_law_adminisazation;_b Fayl:The_fenit_gardaz_-_a_treatise_intazded_to_explain_and_illustrate_the_physiology_of_fenit_trees, Anyuya_Milli_Parkı Fayl:30_St_Mary_Axe_-_The_Gherkin_from_Leadenhall_St_-_Nov_2006.jpg Azərbaycan_Xalq_Cümhuriyyəti_Parlamrutində_Bitərəflər_fraksiyası Fayl:Report_to_the_Local_Government_Board_on_the_indusenial_enaining_of_girls_in_the_separate_and_di Fayl:The_Tax_Credits,_Child_Bazefit,_Guardian’s_Allowance_and_Childcare_Paymazts_(Miscellaneous_Am Fayl:Resource_guide_-_Department_of_the_Interior_Htrardous_Materials_Management_Conference_-_HAZMAT_ Fayl:An_inquiry_into_the_causes_and_consequruces_of_the_Orders_in_Council;_and_an_examination_of_the
Dostlarınla Paylaş

Saytda 61 nəfər
Top.Mail.Ru
©Tatli.Biz 2010-2024